Twój partner w świecie konstrukcji stalowych
Strona główna / Infrastruktura drogowa / Konstrukcje stalowe do budowy przepustów drogowych
Konstrukcje stalowe do budowy przepustów drogowych
Przepust przeprowadza ciek, rów albo przejście dla zwierząt pod korpusem drogi. Konstrukcje stalowe pojawiają się przy nim w dwóch postaciach: jako powłoka z blachy falistej, która razem z otaczającym gruntem tworzy układ nośny, oraz jako elementy towarzyszące, czyli ścianki czołowe, obudowy wlotu i wylotu, kraty, balustrady nad przepustem i konstrukcje wsporcze.
Ta druga grupa jest w praktyce najczęściej zamawiana osobno, pod konkretny obiekt i konkretny kształt wlotu, i mieści się w klasie wykonania EXC2 według PN-EN 1090, czyli w zakresie certyfikowanym w zakładzie.
Przepust z blachy falistej: konstrukcja gruntowo-powłokowa
Stalowa powłoka z blachy falistej nie pracuje jak sztywna rura. Jest konstrukcją podatną, która pod obciążeniem lekko się odkształca i przekazuje napór na otaczający grunt, a grunt oddaje reakcję, stabilizując kształt powłoki. Nośność powstaje więc ze współpracy stali z zasypką, a nie z samej blachy. To ma dwie praktyczne konsekwencje.
Pierwsza: jakość i sposób zagęszczenia zasypki są równie ważne jak grubość blachy. Niesymetryczne zasypanie potrafi zdeformować powłokę, zanim jeszcze pojawi się ruch. Druga: konstrukcja jest lekka w stosunku do przenoszonego obciążenia, więc montaż nie wymaga ciężkiego sprzętu, a elementy da się skręcić na miejscu z blach dostarczonych transportem drogowym.
Kształty i zakresy stosowania
- Kołowy. Najprostszy i najtańszy, stosowany przy małych przekrojach i przy wystarczającym naziomie.
- Łukowy. Pozwala uzyskać większą szerokość przy ograniczonej wysokości, więc sprawdza się tam, gdzie warstwa gruntu nad przepustem jest cienka.
- Eliptyczny i skrzynkowy. Stosowane przy dużych rozpiętościach oraz przy przejściach dla zwierząt, gdzie liczy się szerokość światła i możliwie płaski spód.
Wybór kształtu wynika z przepływu, z dostępnego naziomu oraz z funkcji przyrodniczej obiektu, a nie wyłącznie z ceny samej powłoki.
Elementy stalowe towarzyszące przepustowi
Sama powłoka to rzadko całe zamówienie. Wokół niej pojawia się grupa elementów wykonywanych na wymiar:
- Ścianki czołowe i obudowy wlotu oraz wylotu. Porządkują przepływ, zabezpieczają skarpę przed rozmyciem i wykańczają obiekt.
- Kraty i osłony. Zatrzymują rumosz i gałęzie, które przy większym przepływie potrafią zatkać światło przepustu.
- Balustrady nad przepustem i przy skarpach. Zabezpieczają ruch pieszy, a przy krótkich obiektach zastępują pełne wyposażenie mostowe. Szerzej opisuje je strona balustrad i barier mostowych.
- Konstrukcje wsporcze i elementy montażowe. Wsporniki instalacji prowadzonych przez korpus drogi, elementy kotwiące i konstrukcje pomocnicze na czas budowy.
- Elementy umocnień. Ramy, obramowania i profile stalowe współpracujące z umocnieniem dna i skarp.
Zabezpieczenie antykorozyjne w warunkach stałej wilgoci
Przepust pracuje w środowisku, w którym woda jest stale obecna, a strefa zmiennego zawilgocenia przy poziomie przepływu jest najbardziej wytężona korozyjnie z całego obiektu. Do tego dochodzi spływ z jezdni z solą odladzającą oraz ścieranie przez rumosz niesiony wodą. Dlatego standardem jest cynkowanie ogniowe według PN-EN ISO 1461, a przy wymaganiach na dłuższą trwałość powłoka duplex, czyli cynk z systemem malarskim dobranym do kategorii korozyjności według ISO 12944.
Na etapie rysunku warsztatowego rozstrzyga się to, czego później nie da się poprawić: brak kieszeni zbierających wodę, otwory technologiczne umożliwiające poprawne ocynkowanie profili zamkniętych oraz dostęp do renowacji powłoki po latach eksploatacji.
Dlaczego stal skraca czas budowy przepustu
Elementy stalowe przyjeżdżają gotowe i zabezpieczone antykorozyjnie, więc na budowie zostaje montaż i zasypka, bez czekania na dojrzewanie betonu. Przy przepustach wykonywanych w ramach przebudowy drogi, gdzie ruch trzeba wznowić w wyznaczonym terminie, to różnica liczona w tygodniach. Lekkość konstrukcji ogranicza też wymagania wobec sprzętu i wobec nośności dróg dojazdowych do placu budowy.
Warunkiem jest jednak wcześniejsze uzgodnienie geometrii. Elementy wykonywane na wymiar, takie jak ścianki czołowe i obudowy wlotu, muszą powstać na podstawie rzeczywistego kąta skosu i rzędnych, a nie schematu, dlatego wymiary potwierdza się przed uruchomieniem produkcji.
Powiązane strony
Pozostałe grupy elementów opisują strony bramownic drogowych, stalowych belek mostowych oraz konstrukcji stalowych dla wiaduktów. Zakres i zasady współpracy zbiera dział konstrukcji stalowych dla infrastruktury drogowej.
Najczęstsze pytania
Na czym polega konstrukcja gruntowo-powłokowa
Stalowa powłoka z blachy falistej jest konstrukcją podatną: pod obciążeniem lekko się odkształca i przekazuje napór na otaczający grunt, a grunt oddaje reakcję i stabilizuje kształt. Nośność powstaje ze współpracy stali z zasypką, dlatego jakość i symetria zagęszczenia są równie ważne jak grubość blachy.
Jakie kształty przepustów stalowych są stosowane
Kołowy przy małych przekrojach i wystarczającym naziomie, łukowy tam, gdzie warstwa gruntu nad przepustem jest cienka, a eliptyczny i skrzynkowy przy dużych rozpiętościach oraz przy przejściach dla zwierząt, gdzie liczy się szerokość światła i płaski spód.
Jakie elementy stalowe zamawia się poza samą powłoką
Ścianki czołowe i obudowy wlotu oraz wylotu, kraty i osłony zatrzymujące rumosz, balustrady nad przepustem, konstrukcje wsporcze instalacji, elementy kotwiące oraz obramowania współpracujące z umocnieniem dna i skarp.
Jak zabezpiecza się przepust stalowy przed korozją
Standardem jest cynkowanie ogniowe według PN-EN ISO 1461, a przy dłuższej wymaganej trwałości powłoka duplex, czyli cynk uzupełniony systemem malarskim dobranym do kategorii korozyjności według ISO 12944. Najbardziej wytężona jest strefa zmiennego zawilgocenia przy poziomie przepływu.
Dlaczego przepust stalowy buduje się szybciej niż betonowy
Elementy przyjeżdżają gotowe i zabezpieczone antykorozyjnie, więc na budowie zostaje montaż i zasypka, bez czekania na dojrzewanie betonu. Lekkość konstrukcji ogranicza też wymagania wobec sprzętu i nośności dróg dojazdowych.