Strona głów­na / Infra­struk­tu­ra dro­gowa / Balustrady i bari­ery mostowe

Na obiek­cie dro­gowym pracu­ją dwie grupy urządzeń, które z dale­ka wyglą­da­ją podob­nie, a pełnią zupełnie inne funkc­je. Balustra­da zabez­piecza ludzi przed upad­kiem z wysokoś­ci. Bari­era ochron­na pow­strzy­mu­je pojazd, który zjechał z jezd­ni, i prze­j­mu­je energię zderzenia. Pier­wsza jest ele­mentem kon­struk­cyjnym wykony­wanym na wymi­ar obiek­tu, dru­ga wyrobem sys­te­mowym, którego właś­ci­woś­ci potwierdza badanie zderzeniowe.

Rozróżnie­nie ma znacze­nie prak­ty­czne przy zamaw­ia­n­iu, bo od niego zależy, co moż­na wykon­ać na pod­staw­ie rysunku, a co trze­ba kupić jako gotowy sys­tem z doku­men­ta­mi.

Balustrada a bariera ochronna: dwie różne funkcje

Balustra­da chroni pieszych i row­erzys­tów. Przenosi obciąże­nie od naporu tłu­mu i obciąże­nie użytkowe, a jej geome­tria wyni­ka z warunk­ów tech­nicznych dla obiek­tów inżynier­s­kich. Wykonu­je się ją na wymi­ar konkret­nego obiek­tu, według rysunków, z dopa­sowaniem do geometrii gzym­su, do spad­ków i do łuku niwele­ty.

Bari­era ochron­na należy do urządzeń bez­pieczeńst­wa ruchu dro­gowego i podle­ga normie PN-EN 1317. Jej właś­ci­woś­ci wyz­nacza badanie zderzeniowe, a nie obliczenia staty­czne, dlat­ego jest wyrobem sys­te­mowym: sprzeda­je się ją jako kom­plet­ny układ o potwierd­zonych para­me­tra­ch, którego nie wol­no mody­fikować bez utraty deklarowanych właś­ci­woś­ci.

Bariero­poręcz łączy obie funkc­je w jed­nym urządze­niu: pow­strzy­mu­je pojazd i jed­nocześnie zabez­piecza chod­nik na obiek­cie. Także jest wyrobem sys­te­mowym z badaniem zderzeniowym.

Balustrady mostowe: geometria, kotwienie, wykonanie

Typowa balustra­da na obiek­cie dro­gowym ma wysokość 1,10 m, a rozstaw ele­men­tów wypełnienia dobiera się tak, by uniemożli­wić prze­dostanie się przez balustradę oraz wspinanie po niej. Kon­strukc­ja skła­da się ze słup­ków kotwionych w gzym­sie lub w kapie chod­nikowej, poręczy górnej oraz wypełnienia z płaskown­ików, prętów albo pro­fili zamknię­tych.

W wyko­na­niu rozstrzy­ga­ją trzy rzeczy:

• Kotwie­nie. Blachy pod­stawy na kotwach chemicznych lub mechan­icznych, z rozstawem uzgod­nionym z ukła­dem zbro­je­nia gzym­su. Punkt kotwienia jest najbardziej wytężonym miejscem całego urządzenia.
• Dopa­sowanie do geometrii obiek­tu. Spadek podłużny, przechył­ka i łuk niwele­ty powodu­ją, że seg­men­ty nie są iden­ty­czne. Balustra­da wyko­nana na jeden pow­tarzal­ny wymi­ar ukła­da się na obiek­cie z widoczny­mi uskoka­mi.
• Dylat­ac­je. W miejs­cach prz­erw dylat­a­cyjnych obiek­tu balustra­da musi mieć własne rozwiązanie prze­j­mu­jące przemieszczenia, inaczej pęka w kotwie­niu.

Doświad­cze­nie z balustrad stalowych w obiek­tach kubatur­owych przekła­da się bezpośred­nio na wyko­nanie balustrad dro­gowych, z tą różnicą, że na obiek­cie dro­gowym rośnie wyma­gany poziom zabez­pieczenia antyko­rozyjnego i znacze­nie tol­er­ancji mon­tażowych.

Bariery ochronne i norma PN-EN 1317

Nor­ma opisu­je bari­ery trze­ma para­me­tra­mi, które w doku­men­tacji wys­tępu­ją razem:

• Poziom pow­strzymy­wa­nia. Oznaczenia takie jak N2, H1, H2 czy H4b określa­ją, jaki pojazd i przy jakiej energii bari­era jest w stanie zatrzy­mać. Na obiek­tach mostowych typowo sto­su­je się poziomy H1 i H2.
• Sze­rokość pracu­ją­ca. Oznaczenia od W1 do W8 mówią, o ile bari­era odchyli się w cza­sie zderzenia. To para­metr decy­du­ją­cy tam, gdzie za bari­erą jest krawędź obiek­tu albo słup, więc dobiera się go do dostęp­nego miejs­ca, a nie do ceny.
• Poziom inten­sy­wnoś­ci zderzenia. Klasy A, B i C opisu­ją, jak bard­zo zderze­nie obciąża oso­by w pojeździe. Klasa A jest najłagod­niejsza dla pasażerów.

Ponieważ te wartoś­ci pochodzą z bada­nia zderzeniowego całego układu, bari­era musi być mon­towana dokład­nie w kon­fig­u­racji, w jakiej była badana: ten sam rozstaw słup­ków, ten sam sposób kotwienia, te same ele­men­ty prze­jś­ciowe. Zmi­ana rozstawu słup­ków albo zastąpi­e­nie kotwy inną unieważ­nia deklarowane para­me­try.

Co wykonuje zakład, a co jest wyrobem systemowym

Zakład wykonu­je balustrady i ele­men­ty stalowe na wymi­ar: balustrady mostowe i przy skarpach, poręcze, wsporni­ki, kon­strukc­je wsporcze osłon i ekranów, ele­men­ty prze­jś­ciowe oraz kon­strukc­je kotwiące. To zakres mieszczą­cy się w klasie wyko­na­nia EXC2 według PN-EN 1090, potwierd­zonej cer­ty­fikatem i Zakład­ową Kon­trolą Pro­dukcji.

Sys­te­mowe bari­ery ochronne i bariero­poręcze z badaniem zderzeniowym według PN-EN 1317 są wyroba­mi pro­du­cen­tów sys­te­mowych i tak też należy je zamaw­iać. Ucz­ci­we roz­granicze­nie tych dwóch grup na etapie zapy­ta­nia oszczędza czas obu stronom i zapo­b­ie­ga sytu­acji, w której na odbiorze braku­je doku­men­tu, którego nie da się wys­taw­ić po fak­cie.

Cynkowanie i wykończenie

Balustrady na obiek­tach dro­gowych zabez­piecza się cynkowaniem ogniowym według PN-EN ISO 1461, częs­to uzu­pełnionym powłoką malarską, gdy pro­jekt przewidu­je kolor albo gdy wyma­gana trwałość odpowia­da kat­e­gorii C5 według ISO 12944. Pro­file zamknięte wyma­ga­ją otworów tech­no­log­icznych umożli­wia­ją­cych poprawne ocynkowanie wnętrza, a wszys­tkie cię­cia i wierce­nia planu­je się przed cynkowaniem, bo naprawa powło­ki na budowie nigdy nie dorównu­je powłoce zanurzeniowej.

Powiązane strony

Ele­men­ty pozostałych grup opisu­ją strony kon­strukcji stalowych do prze­pustów, bramown­ic dro­gowych i stalowych belek mostowych. Zakres i zasady współpra­cy zbiera dzi­ał kon­strukcji stalowych dla infra­struk­tu­ry dro­gowej.

Najczęstsze pytania

Czym różni się balustrada od bariery ochronnej

Balustra­da zabez­piecza ludzi przed upad­kiem z wysokoś­ci i jest ele­mentem kon­struk­cyjnym wykony­wanym na wymi­ar obiek­tu. Bari­era ochron­na pow­strzy­mu­je pojazd i prze­j­mu­je energię zderzenia, a jej właś­ci­woś­ci potwierdza badanie zderzeniowe według PN-EN 1317, więc jest wyrobem sys­te­mowym.

Jaką wysokość ma balustrada na obiekcie mostowym

Typowo 1,10 m, a rozstaw ele­men­tów wypełnienia dobiera się tak, by uniemożli­wić prze­dostanie się przez balustradę i wspinanie po niej. Szczegóły wynika­ją z warunk­ów tech­nicznych dla obiek­tów inżynier­s­kich i z pro­jek­tu obiek­tu.

Co oznaczają symbole H1, W2 i A przy barierze

H1 to poziom pow­strzymy­wa­nia, czyli jaki pojazd i przy jakiej energii bari­era zatrzy­ma. W2 to sze­rokość pracu­ją­ca, czyli o ile bari­era odchyli się w cza­sie zderzenia. A to poziom inten­sy­wnoś­ci zderzenia, najłagod­niejszy dla osób w pojeździe. Wszys­tkie trzy pochodzą z bada­nia zderzeniowego.

Czy można zmienić rozstaw słupków bariery na budowie

Nie. Para­me­try bari­ery pochodzą z bada­nia zderzeniowego całego układu, więc musi być ona zamon­towana dokład­nie w badanej kon­fig­u­racji: ten sam rozstaw słup­ków, ten sam sposób kotwienia i te same ele­men­ty prze­jś­ciowe. Każ­da zmi­ana unieważ­nia deklarowane właś­ci­woś­ci.

Czy zakład wykonuje bariery drogowe

Zakład wykonu­je balustrady i ele­men­ty stalowe na wymi­ar, w tym balustrady mostowe, poręcze, wsporni­ki i kon­strukc­je kotwiące, w klasie wyko­na­nia EXC2. Sys­te­mowe bari­ery ochronne z badaniem zderzeniowym według PN-EN 1317 są wyroba­mi pro­du­cen­tów sys­te­mowych i tak należy je zamaw­iać.